Ένα συνεκτικό σχέδιο της ΕΥΔΑΠ που αγκαλιάζει τον κύκλο του νερού από την πηγή μέχρι την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίησή του.
Η υδρολογική πραγματικότητα της Αττικής μεταβάλλεται με ρυθμούς που δεν μπορούν να παραβλεφθούν. Άλλωστε, η κήρυξη της Αττικής σε κατάσταση λειψυδρίας επιβεβαιώνει ότι οι αυξημένες ανάγκες, η μείωση των βροχοπτώσεων, η ακόμη πιο έντονη μείωση των χιονοπτώσεων και η γενικότερη αποσταθεροποίηση του υδρολογικού κύκλου έχουν ήδη αποτυπωθεί σε στοιχεία όπως το ότι η τεχνητή λίμνη του Μόρνου εμφανίζει φέτος έκταση μειωμένη κατά 45% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2016-2024, ενώ τα συνολικά αποθέματα των ταμιευτήρων ανέρχονται σε περίπου 365 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, έναντι των 600 εκατομμυρίων την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Με το καθεστώς «κόκκινου συναγερμού» σε ισχύ, η Πρωτεύουσα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πίεση που δεν σχετίζεται αποκλειστικά με τη λειτουργία των υποδομών, αλλά κυρίως με την ταχεία μεταβολή του φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο οι υποδομές καλούνται να ανταποκριθούν.
Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πλέον ότι η ανάγκη προσαρμογής καθίσταται επιτακτική. Η Αττική στηρίζεται σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα υδροδοτικά συστήματα: τέσσερις ταμιευτήρες, σχεδόν 500 χιλιόμετρα εξωτερικών υδραγωγείων, 14.000 χιλιόμετρα δικτύου ύδρευσης και 8.500 χιλιόμετρα αποχέτευσης, τέσσερις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού και πέντε Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων. Πρόκειται για ένα σύστημα που τροφοδοτεί καθημερινά 4,4 εκατομμύρια πολίτες, επεξεργάζεται 724.000 κυβικά μέτρα λυμάτων και λειτουργεί με συνέπεια επί δεκαετίες. Ωστόσο, όσο το κλίμα μεταβάλλεται, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη για μια αναβαθμισμένη αρχιτεκτονική διαχείρισης ώστε η αποτελεσματικότητα του συστήματος και η ποιότητα των υπηρεσιών να παραμείνει σε υψηλό επίπεδο.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να διασφαλίσει το δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, συνολικού ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Δεν πρόκειται απλώς για ένα εκτεταμένο σύνολο έργων, αλλά για μια νέα θεώρηση του πώς πρέπει να λειτουργεί το υδροδοτικό σύστημα της πρωτεύουσας σε ένα περιβάλλον όπου τα υδρολογικά δεδομένα αλλάζουν. Η λογική δεν είναι επανορθωτική, είναι μετασχηματιστική. Τίθεται προς υλοποίηση ένα συνεκτικό σχέδιο που αγκαλιάζει τον κύκλο του νερού από την πηγή μέχρι την τελική του διάθεση αξιοποιώντας τις δυνατότητες της εποχής.
Η πρώτη μεγάλη τομή αφορά την ύδρευση, με επενδύσεις ύψους 730 εκατ. ευρώ. Οι Μονάδες Επεξεργασίας Νερού αναβαθμίζονται ώστε να ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη σταθερότητα στις διαφοροποιήσεις της ποιότητας των εισροών. Ταυτόχρονα, 660 χιλιόμετρα δικτύων αντικαθίστανται, μειώνοντας τις απώλειες σε μια περίοδο όπου κάθε κυβικό μέτρο έχει αξία. Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η εγκατάσταση δύο εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών, οι οποίοι επιτρέπουν τον άμεσο εντοπισμό διαρροών και προσφέρουν στο δίκτυο μια νέα δυνατότητα αυτοελέγχου και προσαρμοστικότητας. Πρόκειται για τεχνολογικές τομές που θωρακίζουν την αξιοπιστία του υδροδοτικού ιστού σε συνθήκες πίεσης.
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά την αποχέτευση και την επεξεργασία λυμάτων. Με αναβαθμίσεις στα αντλιοστάσια, στα δίκτυα και στα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων, το σύστημα αποκτά τη δυνατότητα να παράγει εκροές υψηλότερης ποιότητας, ικανοποιώντας έτσι μια βασική προϋπόθεση για την επαναχρησιμοποίηση νερού για άρδευση και άλλες χρήσεις. Σε ένα περιβάλλον όπου η προσφορά νερού παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις, η δυνατότητα ενίσχυσης των διαθέσιμων ποσοτήτων μέσα από επεξεργασία και αξιοποίηση των λυμάτων στη βιομηχανία και τις καλλιέργειες αποτελεί στρατηγική επιλογή.
Σε αυτόν τον σχεδιασμό, η Ανατολική Αττική αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μετάβασης σε ένα νέο υδρολογικό πρότυπο. Με επενδύσεις σχεδόν ενός δις ευρώ, η ΕΥΔΑΠ προχωρά στη σύνδεση 75.000 ακινήτων με ενιαίο δίκτυο αποχέτευσης, εξυπηρετώντας συνολικά πάνω από 410.000 κατοίκους και στην κατασκευή τριών νέων Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων. Η περιοχή ενσωματώνεται πλήρως στο υδρολογικό σύστημα της πρωτεύουσας, αποκτώντας υποδομές που υποστηρίζουν όχι μόνο την καθημερινότητα και τη δημόσια υγεία αλλά και τη μελλοντική διαχείριση των υδάτινων πόρων της.
Η μετάβαση που επιχειρείται δεν αφορά μόνο επιμέρους έργα, αλλά τη συνολική προσαρμογή του λεκανοπεδίου σε ένα νέο περιβάλλον. Η ΕΥΔΑΠ, μέλος του διεθνούς οργανισμού “LeadingUtilitiesoftheWorld”, έχει ήδη διακριθεί για τις καινοτομίες της στην ανάπτυξη υδατικών πόρων, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στην επεξεργασία λυμάτων, τομείς που αποτελούν σήμερα θεμέλια του επενδυτικού της σχεδιασμού. Με πρακτικές που συναντά κανείς σε σύγχρονες μεγάλες πόλεις, όπως η επαναχρησιμοποίηση νερού, η ψηφιακή παρακολούθηση των δικτύων και οι υποδομές ανθεκτικότητας, η Αττική εισέρχεται σε μια νέα εποχή διαχείρισης του άλλοτε δεδομένου υδάτινου πόρου.
Από αυτή την οπτική, οι επενδύσεις των 2,5 δισ. ευρώ δεν συνιστούν μια επιλογή πολυτέλειας, αλλά αναγκαιότητα με άμεσο όφελος για τον πολίτη. Η Αττική καλείται να λειτουργήσει σε ένα υδρολογικό περιβάλλον που δεν μοιάζει με εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών, και το επενδυτικό αυτό πρόγραμμα αποτελεί τη μετάβαση σε ένα σύστημα ικανό να ανταποκρίνεται στη νέα εποχή και στις σύγχρονες ανάγκες των κατοίκων της.
Επενδύσεις σε έργα που δίνουν πνοή στο υδάτινο μέλλον της Αττικής on BLUE SKY.
