Η συκοφαντία είναι ένα από τα πιο νοσηρά πάθη στον άνθρωπο και μάλιστα συνδέεται με τον τρόπο που κάποιος σχετίζεται με τους άλλους. Απορρέει από μία δυσλειτουργική εσωτερική ζωή, η οποία προβάλλει το περιεχόμενό της σε άλλα πρόσωπα· και καθώς μπορεί να επισυμβαίνει αιτιολογημένα ή αναίτια, σίγουρα προκαλεί μεγάλη ζημιά τόσο σε αυτόν που πλήττει όσο και σε εκείνον από τον οποίο προέρχεται. Γράφει η Έλενα Χατζόγλου- διδάκτωρ φιλολογίας, συγγραφέας, καθηγήτρια στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Επίσης διαθέτει και μία ευρεία κοινωνική διάσταση, διότι συμπαρασύρει στη δίνη της και όσους άλλους γίνονται αποδέκτες του συκοφαντικού μηνύματος.
Σε μια τέτοια δίνη ενέπλεξε η συκοφαντική δυσφήμηση πολλά πρόσωπα διαχρονικά, κάποια από τα οποία βρέθηκαν σε επίζηλες θέσεις εξουσίας, κοσμικής ή θρησκευτικής. Ένα από αυτά υπήρξε ο οικουμενικός πατριάρχης και άγιος της ορθόδοξης Εκκλησίας Κύριλλος Λούκαρις ακολουθώντας το πρότυπο του συκοφαντηθέντος Χριστού, τον οποίο η διαβολή και η προδοσία οδήγησαν στο μαρτύριο και τη Σταύρωση.
Έτσι, ο Λούκαρις υπέστη έναν άδικο διωγμό σε μία εποχή όπου η επισφάλεια της εθναρχούσας Εκκλησίας δεν του παρείχε την προστατευτική δύναμη ώστε να φέρει εις πέρας μέχρι τέλους το εμπνευσμένο ποιμαντικό του έργο.
Ειδικότερα, έδρασε τον 17ο αιώνα και μαρτύρησε το έτος 1638, καθώς η σκληρή πολιτική της οθωμανικής διοίκησης, η προσηλυτιστική δράση των λατίνων ιεραποστόλων, οι ανταγωνισμοί και οι μικρότητες των εκκλησιαστικών παραγόντων που εποφθαλμιούσαν τη θέση του έπλεξαν έναν σφικτό συκοφαντικό κλοιό γύρω του και τον εγκλώβισαν μέσα σε αυτόν σχεδόν κατά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
Ωστόσο μέσα στην πολυτάραχη αυτή ζωή κατάφερε να επιβιώσει και να μεγαλουργήσει αντιμετωπίζοντας τις αλλεπάλληλες ραδιουργίες, εξορίες και ψευδοκατηγορίες (προερχόμενες από ποικίλα κέντρα εξουσίας) και αφήνοντας ένα λαμπρό παράδειγμα ήθους και συνέπειας.
Όλα αυτά περιγράφονται στο εμπεριστατωμένο βιβλίο της Καθηγουμένης Μοναχής Κασσιανής, με τίτλο «Άγιος Κύριλλος Λούκαρις. Ένας συκοφαντημένος ιεράρχης»*, έκδοση της Ιεράς Μονής Γενεσίου Θεοτόκου Πηλίου, το οποίο εκδόθηκε κατά το τρέχον έτος. Παρουσιάζει ποικίλα ιστορικά στοιχεία, επιλεγμένα με τρόπο επιστημονικό και ταυτόχρονα εκλαϊκευτικό, τέτοιο που να συγκινεί τον αναγνώστη ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου.
Εκτός όμως από τη γνωστική ωφέλεια που παρέχει το βιβλίο αυτό, διαθέτει και ποικίλες ηθικές προεκτάσεις, καθώς αναδεικνύει τη νοσηρή φύση της διχαστικής συκοφαντίας, η οποία δυστυχώς ενδημεί σαν άλλη πνευματική ασθένεια ακόμη και ανάμεσα σε πρόσωπα που φέρουν την ιδιότητα του χριστιανού.
Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του βιβλίου παρουσιάζει τον πολυμέτωπο αγώνα του Λουκάρεως απέναντι στα κέντρα των συκοφαντών του σε μία μόνο από τις πολλές φάσεις αυτού του αγώνα· «η σύνοδος των καρδιναλίων αποφάσισε τα εξής:
α) ο Άγιος Κύριλλος Λούκαρις να δυσφημείται δημόσια ως καλβινιστής,
β) ο Γάλλος πρεσβευτής de Césy να λάβει την εντολή από τη σύνοδο να δωροδοκήσει τις σουλτανικές αρχές για την εκθρόνιση του Πατριάρχη, χωρίς όμως να φαίνεται επίσημα ότι ενεργεί για το Βατικανό, αλλά εξ ονόματος του βασιλιά της Γαλλίας,
γ) οι Τούρκοι έπρεπε να εμποδίσουν τη λειτουργία του πρώτου τυπογραφείου στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο ετέθη σε λειτουργία από τον ίδιο τον Άγιο Κύριλλο και
δ) η σύσκεψη των Καρδιναλίων θα απειλούσε τους Έλληνες εμπόρους, οι οποίοι δεν θα λάμβαναν θέση κατά του Αγίου Πατριάρχη» (σελ. 127-128).
Τα παραπάνω αποκαλύπτουν μία καλοστημένη μηχανή εξόντωσής του, την οποία προσπαθούσε να αντικρούσει (στον βαθμό που γινόταν αντιληπτή) σχοινοβατώντας ανάμεσα στην απειλή και την επιβίωση και παρατείνοντας τον χρόνο της ζωής του, την οποία τόσο μελετημένα κατάφεραν οι εχθροί του (δυστυχώς και ορθόδοξοι ιεράρχες μεταξύ αυτών) να αφαιρέσουν.
Στις μέρες μας, που η ιδιότητα του χριστιανού αντιμετωπίζεται εχθρικά και οι φορείς της βάλλονται σε πολλά μέρη του πλανήτη, το πρόσωπο του βιογραφουμένου αυτού Αγίου δίνει ένα παράδειγμα σθένους, υπομονής και σταθερότητας. Φυσικά, αντικατοπτρίζει την άκρα ταπείνωση του Ιησού, που αντιπροσωπεύει το «αρχέτυπο» του άδικα συκοφαντηθέντος.
Δυστυχώς, η εικόνα ενός συκοφαντημένου χριστιανού γίνεται καθρέφτης μιας κοινωνίας μισαλλόδοξης, κι ακόμη ανθρώπων και λαών που μεταχειρίζονται τη βία ως μέσο επιβολής και επικράτησης. Γίνεται όμως και καθρέφτης προσωπικών φιλοδοξιών και μικροτήτων, που μόνο χάρη στη συκοφαντία καταφέρνουν να «ευδοκιμήσουν», και θέτει όλους σε μία κατάσταση αυτοκριτικής στο πλαίσιο των σχέσεων και της προσωπικής τους ζωής.
Ο Άγιος Κύριλλος Λούκαρις τιμάται στις 27 Ιουνίου.
ΠΗΓΗ: ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ
* Κεντρική διάθεση 24280 93736 και για τα βιβλιοπωλεία εκδόσεις ΕΑΡ.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.
