Η ρευστή σεξουαλικότητα, οι κρυφές επιθυμίες, η ανεκτική σύζυγος, η αυτοκτονία του γιου του και η τοξική σχέση με τον αδερφό του… Τρία συναρπαστικά βιβλία ρίχνουν φως στη ζωή του Γερμανού νομπελίστα συγγραφέα Τόμας Μαν και μας αποκαλύπτουν όσα ο βραβευμένος Πάβελ Παβλικόφσκι απλώς υπαινίχθηκε στο αριστουργηματικό φιλμ του «Πατρίδα».
Η ταινία «Πατρίδα» του Παβλικόφσκι εστιάζει στο ταξίδι του Τόμας Μαν στη μεταπολεμική Γερμανία, αφήνοντας όμως σκοπίμως στο ημίφως τις σκανδαλώδεις πτυχές της ζωής του, στρέφοντας έτσι το ενδιαφέρον σε τρεις βιογραφικές εκδόσεις. Το βιβλίο της Κέρστιν Χόλτσερ, «Ο Τόμας Μαν σε διακοπές», περιγράφει την απόσυρση της οικογένειας Μαν σε μια πολυτελή έπαυλη στις Βαυαρικές Άλπεις το 1918, αναδεικνύοντας την αντίθεση με την πείνα της ηττημένης Γερμανίας. Η βιογραφία «Ο Μάγος» του Κολμ Τομπίν εμβαθύνει στην καταπιεσμένη ομοφυλοφιλία του Τόμας Μαν, βασιζόμενη στα ημερολόγιά του για να σκιαγραφήσει τις μύχιες επιθυμίες του, τις φαντασιώσεις του και την έλξη του προς άλλους άνδρες. Η αφήγηση του Τομπίν καλύπτει τη ζωή της οικογένειας Μαν από την άνοδο των ναζί, την εξορία και την αυτοκτονία του γιου τους Κλάους, έως τον ρόλο-κλειδί της συζύγου του, Κάτιας, ως σταθεροποιητικού παράγοντα. Η πολυσυζητημένη «Πατρίδα» του Πολωνού σκηνοθέτη Πάβελ Παβλικόφσκι είναι απλώς το -σινεφίλ- κερασάκι στην τούρτα. Πολύ πριν από αυτή την ταινία, ο σπουδαίος Ιρλανδός συγγραφέας Κολμ Τομπίν, είχε στρέψει ξανά τους προβολείς στον Τόμας Μαν, ρίχνοντας φως όχι μονάχα στην ταραχώδη ζωή του, αλλά και στη ρευστή του σεξουαλικότητα, τις σχέσεις με την γυναίκα του, τον αδερφό του Χάινριχ και τον γιο του Κλάους.
Στιγμιότυπο από την ταινία Πατρίδα (Fatherland) του Πάβελ Παβλικόφσκι, για το ταξίδι του Τόμας Μαν και της κόρης του Έρικα στην Γερμανία μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ασπρόμαυρο αριστούργημα του Παβλικόφσκι, που δικαίως βραβεύθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών για την εξαιρετική σκηνοθεσία του, συγκινεί, εστιάζοντας στο ταξίδι του Γερμανού νομπελίστα συγγραφέα και της κόρης του Έρικα, στη Δυτική και Ανατολική Γερμανία, μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μια μονάχα ημέρα μετά την αυτοκτονία του γιου του Κλάους Μαν στη Γαλλική Ριβιέρα. Το φιλμ ωστόσο, αν και είναι στιλιστικά ένα διαμάντι που δεν το χορταίνουν τα μάτια σου, αφήνει στο ημίφως -προφανώς σκοπίμως- τις πιο σκανδαλιστικές πτυχές από τις σχέσεις του Τόμας Μαν με τους οικείους του. Ο Παβλικόφσκι περισσότερα υπαινίσσεται από όσα αποκαλύπτει για τον χαρακτήρα του δύστροπου και αινιγματικού νομπελίστα, οδηγώντας μοιραία το ενδιαφέρον του κοινού σε τρία βιογραφικά βιβλία που βασίζονται στις ημερολογιακές καταγραφές του θρυλικού συγγραφέα του «Μαγικού Βουνού».
Η ανεμελιά στη λίμνη Τέγκερνζεε, ανάμεσα σε δύο εφιαλτικούς πολέμους Από τη μια, έχουμε ένα βιβλίο που στη Γερμανία έγινε εκδοτικό φαινόμενο. Το μυθιστορηματικό δοκίμιο «Ο Τόμας Μαν σε διακοπές: Ένα καλοκαίρι στη λίμνη» (εκδ. Μεταίχμιο), της Κέρστιν Χόλτσερ, με το που κυκλοφόρησε το 2025, βρέθηκε για πολλές εβδομάδες στη λίστα ευπώλητων του Spiegel και αναδείχθηκε σε αναπάντεχο best-seller, αποδεικνύοντας ότι το ενδιαφέρον για τον Τόμας Μαν παραμένει λυσσαλέο ακόμα και 70 χρόνια μετά το θάνατό του το 1955.
Εξώφυλλο του βιογραφικού δοκιμίου «Ο Τόμας Μαν σε διακοπές: Ένα καλοκαίρι στη λίμνη», Κέρστιν Χόλτσερ, εκδ. Μεταίχμιο.
Σε αυτό, η Γερμανίδα Κέρστιν Χόλτσερ μάς μεταφέρει στο 1918, σε μια πολυτελή εξοχική έπαυλη δίπλα στη λίμνη της κοιλάδας του Τέγκερνζεε, στις Βαυαρικές Άλπεις, όπου η οικογένεια Μαν αποσύρεται για τις διακοπές της τη στιγμή που η ηττημένη Γερμανία σιτίζεται με δελτία τροφίμων και άπαντες -ακόμα και οι ίδιοι οι ευκατάστατοι Μαν- πεινούν.
Η τραγική ζωή των Μαν: Η εκκεντρική σύζυγος, η αυτοκτονία του γιους τους Κλάους, οι ομοερωτικές επιθυμίες, η εξορία Από την άλλη ο Κολμ Τομπίν, με το βιβλίο του «Ο Μάγος» (εκδ. Ίκαρος), πηγαίνει πολύ πιο βαθιά στον πυρήνα της προσωπικότητας του Τόμας Μαν, συνθέτοντας μια ζουμερή και συναρπαστική βιογραφία που εστιάζει στην ρευστή σεξουαλικότητά του. Στην ογκώδη αυτή μυθιστορηματική βιογραφία ο Τομπίν παρουσιάζει τις μύχιες επιθυμίες του Μαν, την καταπιεσμένη ροπή του προς την ομοφυλοφιλία, αλλά και τις σκανδαλιστικές φαντασιώσεις του και τον βουβό πόθο για άνδρες που συναντούσε στην καθημερινή του ζωή, ακόμα και την ανίερη, ένοχη έλξη που ένιωθε κοιτώντας το σώμα του γιου του Κλάους. Ο έμπειρος και πολυβραβευμένος Ιρλανδός συγγραφέας γνωστών μυθιστορημάτων όπως τα «Μπρούκλιν», «Καραβοφάναρο στο μαύρο νερό», «Χένρι Τζέιμς, ο Δάσκαλος», «Η διαθήκη της Μαρίας» κ.ά., χωρίς να κιτρινίζει, βασίζεται στις ημερολογιακές καταγραφές του ίδιου του Τόμας Μαν, σκιαγραφώντας, με το βάθος της σπουδαίας λογοτεχνίας, μια queer ψυχοσύνθεση που έρχεται σε αντιδιαστολή με το αδιαπέραστο, άκαμπτο και στιβαρό ύφος ενός συγγραφέα που υπήρξε σύμβολο των Γερμανικών Γραμμάτων.
Το εξώφυλλο της μυθιστορηματικής βιογραφίας του Τόμας Μαν «Ο Μάγος» (εκδ. Ίκαρος), από τον σπουδαίο Ιρλανδό συγγραφέα Κολμ Τομπίν. Το βιβλίο του Τομπίν, παρά τον όγκο του (683 σελίδες) διαβάζεται με κομμένη την ανάσα. Είναι από αυτά τα καλογραμμένα υβριδικά βιβλία, που συνδυάζουν τη δυναμική μιας δυνατής βιογραφίας η οποία βασίζεται σε ενδελεχή έρευνα και τις αρετές ενός συναρπαστικού, σπουδαίου λογοτεχνικά μυθιστορήματος που σκιαγραφεί με βάθος τους χαρακτήρες και δημιουργεί μια τόσο ρεαλιστική ατμόσφαιρα που δεν σε ταξιδεύει απλώς σε μια άλλη εποχή, αλλά σε βάζει μέσα της.
Ο σπουδαίος συγγραφέας Τόμας Μαν φωτογραφημένος στο Νταβός. Ο αναγνώστης παρακολουθεί μια γραμμική αφήγηση της καταιγιστικής ζωής των μελών της οικογένειας Μαν. Ιστορία και λογοτεχνία μπλέκονται διαρκώς, σε κάθε κεφάλαιο, δημιουργώντας έναν εκρηκτικό συνδυασμό που ο Τομπίν διαχειρίζεται με απίστευτη μαεστρία, με μια καθαρόαιμη συγγραφική ψυχραιμία που δίνει μεγαλύτερο κύρος στο βιβλίο. Ακόμα και στις πιο λεπτές γραμμές, στα πιο τραγικά γεγονότα, όπως ο ξεριζωμός των Μαν από την έπαυλη τους στο Μόναχο μετά την σαρωτική άνοδο των ναζί ή η αυτοκτονία του γιου τους Κλάους Μαν στις Κάννες το 1949, περιγράφονται με ψυχρό αίμα, χωρίς συναισθηματισμούς ή διάθεση κλειδαρότρυπας. Το ίδιο ισχύει και με τις ομοερωτικές επιθυμίες του Τόμας Μαν ή με την αντίδραση της συζύγου του Κάτιας ή της κόρης του Έρικας στα απροκάλυπτα φλερτ και στα έντονα βλέμματα που εκείνος αντάλλασσε με τους άνδρες που τον έλκυαν ερωτικά, ακόμα κι όταν εκείνες ήταν παρούσες, σύμφωνα με το βιβλίο του Τομπίν. Όλα τα συμβάντα, οι σκέψεις, οι φαντασιώσεις περιγράφονται χωρίς διάθεση κιτρινισμού, αλλά με την λαχτάρα ενός ζωγράφου που θέλει να σκιαγραφήσει λεπτομερώς ακόμα και τις πιο μύχιες ή αδιόρατες εκφράσεις ενός προσώπου στο πορτραίτο που του φτιάχνει.
Τα κρυφά ημερολόγια και οι σκανδαλώδεις καταγραφές: Η πραγματικότητα πίσω από το μύθο Η μυθιστορηματική αυτή βιογραφία του Τόμας Μαν, η οποία βασίζεται σε μεγάλο μέρος της στα ημερολόγια του ίδιου, αλλά και στα πραγματικά γεγονότα που σημάδεψαν το βίο του, είναι λιγότερο βιογραφία και περισσότερο μυθιστόρημα.
Τόμας Μαν Ας πάρουμε όμως το νήμα από την αρχή, δηλαδή από το μεγαλοπρεπές σπίτι ενός πλούσιου γερουσιαστή, στο Λίμπεκ, όπου γεννήθηκε ο Τόμας Μαν. Ο γερμανικός βορράς και τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα που σκιαγραφούνται στο μυθιστόρημά του «Οι Μπούντενμπροκ» (εκδ. Μεταίχμιο), αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κομμάτι στο βιβλίο του Κολμ Τομπίν γιατί εξηγούν τρία πολύ βασικά στοιχεία τα οποία καθόρισαν την ψυχοσύνθεση ενός παιδιού που έμελε να γίνει μια από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες, όχι μονάχα της Γερμανίας, αλλά του ευρωπαϊκού πολιτισμού: Η ψυχρή, μάλλον απορριπτική σχέση με τον πατέρα που τον έκανε να αποζητά σε όλη του τη ζωή την αποδοχή και την αναγνώριση, η ανταγωνιστική (προσωπικά και λογοτεχνικά) σχέση με τον αδερφό του Χάινριχ Μαν που κράτησε μέχρι το τέλος και η σχέση της Κάτιας και του αδερφού της Κλάους, η οποία θεωρώ ότι υπήρξε καθοριστική για τις ισορροπίες που κρατήθηκαν μέσα στο γάμο της με τον Τόμας. Η εκκεντρικότητα του Κλάους Πρίνγκσχαϊμ, εκπαίδευσε τρόπον τινά την Κάτια, η οποία του είχε τεράστια αδυναμία, ώστε να μπορεί να διαχειριστεί με διακριτικότητα και ανοχή τις ιδιαιτερότητες του Τόμας, αλλά και να είναι δεκτική με τις εκκεντρικότητες των παιδιών της.
Η Κάτια υπήρξε ο βράχος στην ασυμβίβαστη οικογένεια των Μαν, βράχος απέναντι στον μοναχικό και κρυψίνου σύζυγό της που ζούσε στη φαντασία του όχι μία αλλά εκατό ζωές ταυτόχρονα -νιώθοντας, όπως αποκαλύπτει στο τέλος γράφοντας το τελευταίο του ημιτελές μυθιστόρημα «Εξομολογήσεις του απατεώνα Φέλιξ Κρουλ», λίγο απατεώνας κι ο ίδιος-, βράχος και για τα δύο από έξι παιδιά της, την Έρικα και τον Κλάους Μαν που υπήρξαν ένα κινητό σκάνδαλο σε όλη τους τη ζωή. Η Κάτια τροφοδοτούσε σιωπηλά με υπερδύναμη όλη την οικογένεια. Ανέχτηκε, κατάπιε, ξεπέρασε πολλά. Η συγκλονιστική άρνησή της να οργανώσει την κηδεία του γιου της Κλάους αποτελεί το πιο σπουδαίο, τραγικό κομμάτι -την κορύφωση- στο βιβλίο του Κολμ Τομπίν.
Σκηνή από την ταινία Πατρίδα (Fatherland) του Πάβελ Παβλικόφσκι, από την επίσκεψη του Τόμας Μαν και της κόρης του Έρικα στην Γερμανία μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όλα υπάρχουν βήμα βήμα στο ογκώδες μυθιστόρημα «Ο Μάγος»: Η ζωή της οικογένειας στο Μόναχο, ο πλούτος, το Νόμπελ, η καταξίωση, τα μυθιστορήματα, τα πρωινά στο γραφείο, η εξορία, η ζωή στη Νότια Γαλλία, η φυγή στην Αμερική, η φήμη και τα σκοτάδια της, η επιστροφή στην Ευρώπη, ο θάνατος του Κλάους, η επίσκεψη στη μεταπολεμική Γερμανία, η σχέση με τους Αμερικανούς και η παρακινδυνευμένη επίσκεψή του στο κομμουνιστικό Ανατολικό Βερολίνο που διατάραξε εντέλει τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ οδηγώντας τον στον τελευταίο του σταθμό: την Ελβετία. Μεγαλύτερη αξία όμως έχουν οι σκέψεις, τα συναισθήματα, τα κομμάτια της αφήγησης ανάμεσα στα γεγονότα που σκιαγραφούν άψογα τους πολύπλοκους χαρακτήρες και υπογραμμίζουν την αμφισημία τους, χωρίς να στρογγυλεύουν, χωρίς να ωραιοποιούν ή να αγιοποιούν.
O Τόμας Μαν εμπνέει ακόμα και σήμερα σκηνοθέτες όπως ο Παβλικόφσκι, συγγραφείς όπως ο Κολμ Τομπίν και διάσημους illoustrators όπως η Sophia Martineck που δημιούργησε το πορτρέτο του για το περιοδικό The New Yorker / Εικονογράφηση: @sophiamartineck/Instagram Ο Μάγος είναι ένα βιβλίο που σε κάνει να αγαπάς τον αξιοσημείωτο άνδρα που έγραψε το «Μαγικό Βουνό», το «Θάνατο στη Βενετία», τους «Μπούντενμπροκ». Ο Κολμ Τομπίν παίρνει τον θρύλο Τόμας Μαν και τον εξανθρωπίζει. Η αφήγησή του δίνει σάρκα και οστά σε έναν λογοτεχνικό μύθο, φωτίζει το σκοτάδι της ζωής του, τραβά την κουρτίνα της φήμης, του Νόμπελ, της κλασικής λογοτεχνίας και ρίχνει ένα τρυφερό φως στο γιο, στον αδερφό, στον σύντροφο, στον πατέρα, στον εραστή, στον παππού, στο φίλο – στον άνθρωπο Τόμας Μαν. Και επιπλέον σε κάνει να θες να διαβάσεις όλα όσα έχει γράψει και να ξαναδιαβάσεις -με άλλο μάτι- όσα δικά του έχεις ήδη διαβάσει. Κι αυτό είναι μια τεράστια νίκη του βιβλίου αυτού.
Mια νέα αποκαλυπτική βιογραφία έρχεται στα ελληνικά προσεχώς Πολυσυζητημένο επίσης είναι και το βιβλίο «Thomas Mann. A Life» (θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο). Σε αυτή τη ζουμερή βιογραφία, ο Γερμανός ιστορικός της λογοτεχνίας και συγγραφέας Τίλμαν Λάμε προσεγγίζει την αναγνωρισμένη ιδιοφυΐα του νομπελίστα Τόμας Μαν, θέλοντας να φωτίσει τη δυστυχία που κρυβόταν πίσω από το απρόσιτο σοβαρό προφίλ ενός στυλοβάτη του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Το κλειδί για να κατανοήσουμε την αληθινή προσωπικότητα του Μαν, πίσω και πέρα από τον λογοτεχνικό και ιστορικό του μύθο, είναι η καταπιεσμένη σεξουαλικότητά του.
Το εξώφυλλο της βιογραφίας «Thomas Mann. A Life» του Τίλμαν Λάμε. «Ο Μαν αγαπούσε, αλλά του απαγορευόταν να αγαπήσει, καθώς περιοριζόταν από τις συμβάσεις της εποχής του. Αυτή η εσωτερική σύγκρουση αποτελεί τόσο κινητήρια δύναμη για τη δημιουργία σπουδαίας λογοτεχνίας όσο και πηγή βαθιάς οδύνης. Μετά την πρώιμη παγκόσμια επιτυχία του με το έργο “Οι Μπούντενμπροκ” και αργότερα με το “Το Μαγικό Βουνό”, όλες οι πόρτες ανοίγουν γι’ αυτόν, φτάνοντας μέχρι και τον Λευκό Οίκο. Η φωνή του καθίσταται η σημαντικότερη γερμανική φωνή εναντίον του Χίτλερ και ο ίδιος λαμβάνει πρωτοφανείς τιμητικές διακρίσεις. Η σύζυγός του Κάτια και τα έξι παιδιά του τον περιβάλλουν σαν φρούριο, ωστόσο η άβυσσος παραμένει μόλις ένα βήμα μακριά», λέει ο Τίλμαν Λάμε περιγράφοντας ο ίδιος το βιβλίο του.
ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ «Πέδρο Πάραμο»: Το αριστούργημα όπου βασίζεται η ταινία του NetflixΔιαβάσαμε το νέο βιβλίο του Πέδρο Αλμοδόβαρ με 12 αδημοσίευτες ιστορίες που φωτίζουν ποιος πραγματικά είναιΤζωρτζ Στάινερ, νέο βιβλίο: «Ζούμε ένα μακρύ Σάββατο αναμονής. Θα γνωρίσει ποτέ η ανθρωπότητα Κυριακή; Αμφίβολο» Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο
