Ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό εύρημα με ένα ναυάγιο, που ενδέχεται να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για το θαλάσσιο εμπόριο της αρχαιότητας, ήρθε στο φως στα ανοιχτά της Τουρκίας.
Αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός ναυαγίου ηλικίας περίπου 4.400 έως 4.700 ετών, το οποίο χαρακτηρίζεται ως το αρχαιότερο που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στον κόσμο. Το πλοίο χρονολογείται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, την περίοδο κατά την οποία κατασκευαζόταν και η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στην Αίγυπτο.
Σύμφωνα με το BBC, το ναυάγιο εντοπίστηκε κοντά στις ακτές του νησιού Κέκοβα, στην επαρχία της Αττάλειας, σε βάθος μόλις 30 μέτρων.
Παρότι η ξύλινη κατασκευή του πλοίου δεν έχει διασωθεί, το φορτίο του παρέμεινε στον βυθό για χιλιάδες χρόνια, προσφέροντας στους ερευνητές πολύτιμα στοιχεία για τις εμπορικές δραστηριότητες της εποχής.
«Μια χρονοκάψουλα στον πυθμένα της θάλασσας» Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το πλοίο είχε μήκος περίπου 10 μέτρα και χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά εμπορευμάτων μέσω της Μεσογείου. Στον βυθό εντοπίστηκαν τρεις μεγάλες πέτρινες άγκυρες, καθώς και περισσότερα από 30 κεραμικά δοχεία αποθήκευσης, αμφορείς.
Τα αντικείμενα βρίσκονται διασκορπισμένα σε μια υποθαλάσσια πλαγιά, ενώ ορισμένα από τα δοχεία διατηρούνται σε αξιοσημείωτα καλή κατάσταση. Μάλιστα, στο εσωτερικό τους εντοπίστηκαν ακόμη υπολείμματα από τα υλικά που περιείχαν, κάτι που δημιουργεί νέες δυνατότητες για την κατανόηση του φορτίου.
«Το ναυάγιο είναι μια χρονοκάψουλα στον πυθμένα της θάλασσας», δήλωσε ο καθηγητής Χακάν Ονίζ από το Πανεπιστήμιο Ακντενίζ της Τουρκίας, ο οποίος ηγήθηκε της αποστολής της Ένωσης Μεσογειακής Αρχαιολογίας.
Πώς προσδιορίστηκε η ηλικία του ναυαγίου Η απουσία διατηρημένου ξύλου δεν επέτρεψε στους επιστήμονες να εφαρμόσουν μεθόδους όπως η χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα, η οποία χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της ηλικίας οργανικών υλικών. Έτσι, η χρονολόγηση βασίστηκε στη μορφή και στα χαρακτηριστικά των κεραμικών.
Οι αμφορείς της Κέκοβα διαθέτουν δύο λαβές, μια χαρακτηριστική προεξοχή στο μέσο και επίπεδη βάση. Σύμφωνα με τον Ονίζ, ο σχεδιασμός τους παρουσιάζει ομοιότητες με κεραμικά αγγεία που έχουν ανακαλυφθεί στην Αίγυπτο και στη Μέση Ανατολή και είναι γνωστό ότι χρονολογούνται πριν από 4.400 έως 4.700 χρόνια.
«Συγκρίνοντας τις τεχνικές διακόσμησης, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το ναυάγιό μας ανήκει στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Αυτό είναι 100% βέβαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι δύτες της αποστολής ανέσυραν τα αγγεία στην επιφάνεια, όπου οι ειδικοί εργάζονται πλέον για τη συντήρησή τους, έπειτα από χιλιετίες παραμονής στο νερό.
Τα μυστηριώδη υπολείμματα μέσα στους αμφορείς Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το περιεχόμενο ορισμένων δοχείων. Η αρχαιολόγος δρ Κάριν Σοουάντα, από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι της Αυστραλίας, εξέτασε τους αμφορείς μετά την ανάσυρσή τους και διαπίστωσε ότι ορισμένοι περιείχαν ακόμη μια παχύρρευστη, γυαλιστερή ουσία.
«Κοίταξα μέσα και παραλίγο να λιποθυμήσω. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσο υλικό είχε διατηρηθεί. Δεν επρόκειτο απλώς για μερικές κηλίδες… είχε απομείνει μεγάλη ποσότητα», δήλωσε.
Η ερευνητική ομάδα προσπαθεί, τώρα, να εξακριβώσει τη φύση της ουσίας. Όπως εξήγησε η Σοουάντα, θα μπορούσε να πρόκειται για ελαιόλαδο, κρασί ή φυτικές ρητίνες. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, τα υπολείμματα να προέρχονται από μεταγενέστερη χρήση των αγγείων.
«Είναι πιθανό τα υπολείμματα να αποτελούν στην πραγματικότητα αποτέλεσμα επαναχρησιμοποίησης των δοχείων. Αυτά τα αγγεία είναι τεράστια. Δεν είναι αντικείμενα που απλώς μεταφέρεις κάπου και μετά δεν τα ξαναβλέπεις ποτέ. Οι άνθρωποι θα άδειαζαν τα δοχεία κατά την άφιξή τους και ενδεχομένως θα τα χρησιμοποιούσαν για πολλά, πολλά χρόνια», σημείωσε.
Οι εμπορικές διαδρομές και οι ανθρώπινες ιστορίες Τα ευρήματα αναμένεται να προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για το εμπόριο της αρχαιότητας. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το πλοίο ξεκίνησε από κάποια περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και πιθανότατα μετέφερε εμπορεύματα προς την αρχαία Τροία, στη σημερινή βορειοδυτική Τουρκία, ή προς τους Μινωίτες της Κρήτης.
Το ταξίδι στη θάλασσα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνο, ειδικά γύρω από την Κέκοβα, όπου τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα και οι άνεμοι έχουν προκαλέσει πολλά ναυάγια. Στην ευρύτερη περιοχή έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες ναυάγια, ενώ η Ένωση Μεσογειακής Αρχαιολογίας ειδικεύεται στον εντοπισμό και στη μελέτη τους.
Ο Ονίζ υπογράμμισε ότι, όταν καταδύεται στο σημείο, σκέφτεται πρώτα τους ανθρώπους που συνδέονταν με το πλοίο και το φορτίο του.
«Είμαστε οι πρώτοι άνθρωποι που αγγίξαμε αυτά τα αντικείμενα έπειτα από 5.000 χρόνια. Σκεφτόμαστε πάντα τους ναυτικούς, τους κατασκευαστές των αμφορέων, τον άνθρωπο που τους μετέφερε στους ώμους του μέχρι το πλοίο, αλλά και τις γυναίκες που περίμεναν τους συζύγους τους, οι οποίοι δυστυχώς δεν επέστρεψαν ποτέ».
Μουσείο στην Αττάλεια Το ναυάγιο ανήκει στο τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού. Ο υπουργός Μεχμέτ Νουρί Ερσόι ανακοίνωσε ότι τα αντικείμενα που έχουν ανασυρθεί θα εκτεθούν στο νέο Μουσείο Υποθαλάσσιας Αρχαιολογίας της Μεσογείου, στην Αττάλεια, όταν αυτό ανοίξει τους επόμενους μήνες.
Μέχρι σήμερα, το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο θεωρούνταν εκείνο που εντοπίστηκε στα ανοιχτά της Δοκού, στον Αργοσαρωνικό, και χρονολογείται περίπου πριν από 4.200 χρόνια.
Διαφορετική περίπτωση αποτελεί το αρχαιότερο γνωστό ναυάγιο στο οποίο έχει διατηρηθεί μέρος της ξύλινης κατασκευής, το οποίο εντοπίστηκε στη Μαύρη Θάλασσα, στα ανοιχτά της Βουλγαρίας, και χρονολογείται περίπου πριν από 2.400 χρόνια.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο
