Σε τεντωμένο σχοινί κινείται αυτή την περίοδο η αγορά τηλεπικοινωνιών το 2026.
Ο κλάδος, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, διανύει μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους των τελευταίων δεκαετιών.
Η περίοδος των παχιών αγελάδων, όταν η ανάπτυξη θεωρείτο σχεδόν δεδομένη, ανήκει οριστικά στο παρελθόν.
Σήμερα, το ανάγλυφο του χώρου οδεύει ανάμεσα σε σκληρό ανταγωνισμό, πιεσμένα περιθώρια κέρδους, αναζήτηση νέων πηγών εσόδων και ανάγκη για τεράστιες επενδύσεις σε δίκτυα νέας γενιάς.
Πριν από περίπου 15 χρόνια, οι τηλεπικοινωνίες θεωρούνταν ένας από τους πιο κερδοφόρους κλάδους. Όπως παραδέχονταν στελέχη της αγοράς, τα μεγέθη τότε δεν θυμίζουν σε τίποτα το σημερινό τοπίο.
Πλέον, σε όλη την Ευρώπη οι εταιρείες αναζητούν διέξοδο από ένα περιβάλλον χαμηλών αποδόσεων, εξετάζοντας ξανά πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων και συγχωνεύσεις, αν και οι ρυθμιστικές αρχές παραμένουν επιφυλακτικές.
Πολλοί παίκτες, μικρές αγορές
Η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει έντονα κατακερματισμένη. Περίπου 40 μεγάλοι όμιλοι δραστηριοποιούνται σε επιμέρους εθνικές αγορές, συχνά περιορισμένου μεγέθους. Η βιομηχανία ζητά χαλάρωση των κανόνων συγχωνεύσεων, υποστηρίζοντας ότι χωρίς μεγαλύτερη κλίμακα δυσκολεύεται να χρηματοδοτήσει επενδύσεις σε 5G και οπτικές ίνες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, δίνει προτεραιότητα στην προστασία του καταναλωτή και στον ανταγωνισμό. Παρά τις σχετικές εκθέσεις που αναγνωρίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, οι μεγάλες συγκεντρώσεις δεν προχωρούν εύκολα.
Πόλεμος τιμών και επενδύσεις δισεκατομμυρίων
Στην Ελλάδα, η εικόνα δε διαφέρει. Τρεις μεγάλοι πάροχοι διασταυρώνουν τα «ξίφη» τους σε μια αγορά με έντονο ανταγωνισμό, ενώ η είσοδος της ΔΕΗ στον κλάδο αναντίρρητα συμφύρει το επιχειρείν με επί θύραις ανακατατάξεις.
Στη σταθερή τηλεφωνία και τις ευρυζωνικές συνδέσεις, αυτό που περιμένουν πολλοί παρατηρητές της τηλεπικοινωνιακής αγοράς είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού καθώς επίσης η ΔΕΗ πρόκειται να ξεκινήσει να προσφέρει και υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας, όπερ σημαίνει ότι το πακέτο της θα είναι αρκετά πιο ελκυστικό σε ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού.
Είναι κοινός τόπος ότι ο πόλεμος τιμών των προηγούμενων ετών πίεσε σημαντικά τα περιθώρια κέρδους, την ίδια στιγμή που οι εταιρείες καλούνται να υλοποιήσουν επενδύσεις υψηλής κεφαλαιακής έντασης.
Το 2019 η χώρα κατείχε μία από τις υψηλότερες θέσεις στην Ευρώπη ως προς το κόστος δεδομένων κινητής τηλεφωνίας, με τους καταναλωτές να πληρώνουν ιδιαίτερα ακριβά το GB. Σταδιακά τα πακέτα έγιναν πιο γενναιόδωρα και οι τιμές πιο ανταγωνιστικές, ωστόσο η πίεση στα έσοδα των εταιρειών ήταν εμφανής.
Το νέο πεδίο μάχης έχει μετατοπιστεί στις οπτικές ίνες μέχρι το σπίτι (FTTH). Αν και υπάρχει αρχικός ενθουσιασμός, η ανάπτυξη των υποδομών απαιτεί σημαντικά κεφάλαια και σύνθετες κατασκευαστικές εργασίες, ενώ η ζήτηση αυξάνεται με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο.
Cosmote Telekom, Vodafone, Nova: διαφορετικές ταχύτητες
Στο οικονομικό πεδίο, οι ισορροπίες δεν είναι ίδιες για όλους
Η Cosmote Telekom (όμιλος ΟΤΕ) έχει αφήσει πίσω της τις δύσκολες περιόδους της προηγούμενης δεκαετίας και καταγράφει σταθερή ανάπτυξη και κερδοφορία. Το 2025 τα καθαρά κέρδη έφθασαν τα 627,9 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, παραμένει προσηλωμένος στο επενδυτικό του πλάνο για δίκτυα οπτικών ινών, ενώ σημαντικό ποσοστό συνδέσεων ανταγωνιστών βασίζεται στις υποδομές του.
Η Vodafone Ελλάδας βρίσκεται σε φάση αναδιάρθρωσης. Παρότι το 2024 τα έσοδα αυξήθηκαν στα 1 δισ. ευρώ από 942,6 εκατ. ευρώ το 2023, η εταιρεία δεν κατάφερε να επιστρέψει σε κερδοφορία. Οι ζημιές διαμορφώθηκαν στα 16 εκατ. ευρώ, συνεχίζοντας τις διακυμάνσεις των τελευταίων ετών. Στο πλαίσιο αυτό, προχωρά σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για 100 έως 150 θέσεις εργασίας.
Η Nova, από την πλευρά της, εμφανίζει επίσης πιεσμένα αποτελέσματα. Το 2024 τα έσοδα αυξήθηκαν στα 881,5 εκατ. ευρώ, ωστόσο οι ζημιές διευρύνθηκαν στα 47 εκατ. ευρώ από 45,4 εκατ. ευρώ το 2023. Τα προηγούμενα χρόνια οι απώλειες ήταν ακόμη μεγαλύτερες, με το 2022 να καταγράφονται ζημιές 124,45 εκατ. ευρώ. Το σενάριο πώλησης της εταιρείας έχει κατά καιρούς επανέλθει στο προσκήνιο.
Νέοι παίκτες και νέες ισορροπίες
Εν τω μεταξύ, η, όπως προαναφέρθηκε, είσοδος της ΔΕΗ στον χώρο των οπτικών ινών, με ανάπτυξη δικού της υψηλών ταχυτήτων δικτύου, βρίσκεται στο μικροσκόπιο της αγοράς. Αν και το αποτύπωμα παραμένει προς ώρας περιορισμένο, δεν αποκλείεται στο μέλλον να επηρεάσει τις ισορροπίες.
Ταυτόχρονα, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι επενδύουν σε συμπληρωματικές δραστηριότητες, όπως έργα πληροφορικής και ICT, διευρύνοντας το επιχειρηματικό τους μοντέλο σε μια προσπάθεια ενίσχυσης εσόδων και ανθεκτικότητας.
Τέλος, το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι αν θα υπάρξουν σημαντικές πτώσεις στις τιμές των συνδέσεων FTTH. Η κάλυψη επεκτείνεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς και έχει ξεπεράσει ήδη το 60% των συνολικών τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων, αλλά η διείσδυση δεν κινείται σε αντίστοιχα επίπεδα, παρά το γεγονός ότι τα κουπόνια του Gigabit voucher ξεπέρασαν τις 400 χιλιάδες.
