«Σοκαριστικό» χαρακτηρίζει ο Αρχιεπίσκοπος Ελσιγκίου και πάσης Φινλανδίας κ. Ηλίας το γεγονός ότι ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ.κ. Κύριλλος συνέδεσε τα όπλα μαζικής καταστροφής με το όνομα του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ. Αφορμή για το σχόλιο του Σεβασμιωτάτου στάθηκε το πρόσφατο κήρυγμα του Πατριάρχη κ.κ. Κυρίλλου, ο οποίος, μεταξύ άλλων, συνέδεσε την ανάπτυξη των σοβιετικών πυρηνικών όπλων στο Σαρώφ με την ασκητική ζωή και τις προσευχές του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ.
Στην τοποθέτηση του, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ηλίας τονίζει ότι η αγιότητα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για την ηθική νομιμοποίηση της στρατιωτικής ισχύος, υπογραμμίζοντας πως το κήρυγμα του Πατριάρχη κ.κ. Κυρίλλου δεν είναι θεολογία, αλλά πολιτική ατζέντα.
Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ηλίας επισημαίνει ότι ο Άγιος Σεραφείμ υπήρξε σύμβολο ειρήνης, ταπείνωσης και συγχώρησης και υπενθυμίζει τη γνωστή ρήση του: «Απόκτησε την εσωτερική ειρήνη και χιλιάδες ψυχές θα βρουν κοντά σου την ηρεμία».
Αντιπαραβάλλοντας το μήνυμα αυτό με τα πυρηνικά όπλα, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Μία μόνο πυρηνική κεφαλή αρκεί ώστε χιλιάδες γύρω σου να αφανιστούν. Ανάμεσα στα δύο δεν υπάρχει περιθώριο διαφορετικής ερμηνείας».
Αναφερόμενος στην ιστορία του Σαρώφ, υπενθυμίζει ότι η φερώνυμη Ιερά Μονή του Αγίου στο Ντιβέγιεβο έκλεισε από το σοβιετικό καθεστώς, οι μοναχοί υπέστησαν διωγμούς και εκτελέσεις, ενώ αργότερα στον ίδιο χώρο ιδρύθηκε το κέντρο ανάπτυξης του πρώτου σοβιετικού πυρηνικού όπλου. «Το πυρηνικό όπλο δεν εγκαταστάθηκε στο Σαρώφ εξαιτίας της αγιότητας του τόπου. Εγκαταστάθηκε εκεί επειδή προηγουμένως η αγιότητα είχε εκδιωχθεί», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, υπογραμμίζει ότι η αποστολή της Εκκλησίας δεν πρέπει να ταυτίζεται με κρατικές επιδιώξεις ούτε να προσδίδει πνευματικό κύρος σε όπλα μαζικής καταστροφής. «Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσεύχεται πάντοτε στη Θεία Λειτουργία “υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου” και όχι υπέρ της νίκης των όπλων μιας συγκεκριμένης χώρας», αναφέρει, προσθέτοντας με έμφαση: «Ορθόδοξο πυρηνικό όπλο δεν υπάρχει. Το κράτος ας σταθμίσει την ύπαρξη και τη χρήση των όπλων του. Αποστολή της Εκκλησίας δεν είναι να ευλογεί όπλα μαζικής καταστροφής».
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ηλίας υπενθυμίζει ότι ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ είναι άγιος ολόκληρης της Ορθόδοξης Εκκλησίας και καταλήγει: «Έναν άγιο δεν μπορείς να τον στρατολογήσεις. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το όνομά του ή την εικόνα του, όμως είμαι βέβαιος ότι ο ίδιος δεν θα το αποδεχόταν».
Αναλυτικά η τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου Ελσιγκίου και πάσης Φινλανδίας κ. Ηλία: Στα δάση του Σαρώφ γράφτηκαν δύο εντελώς διαφορετικές ιστορίες.
Στις αρχές του 19ου αιώνα εκεί ασκήτεψε ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, ένας ασκητής που ζούσε μόνος του σε ένα μικρό κελί πίσω από τη μονή, τάιζε μια αρκούδα από το χέρι του και δεχόταν κάθε άνθρωπο που έφθανε στην πόρτα του. Έγινε ένας από τους πλέον αγαπητούς αγίους της Ρωσίας.
Έναν αιώνα αργότερα, στο ίδιο αυτό δάσος και, εν μέρει, μέσα στα ίδια κτήρια, κατασκευάστηκε το πρώτο πυρηνικό όπλο της Σοβιετικής Ένωσης.
Την 1η Αυγούστου 2026 οι δύο αυτές πραγματικότητες συνδέθηκαν μεταξύ τους.
Η ομιλία του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου, κατά την εορτή της μνήμης του Αγίου Σεραφείμ στη Μονή Ντιβέγιεβο, προκαλεί σοβαρά ερωτήματα. Ο Πατριάρχης υποστήριξε ότι δεν ήταν τυχαίο το γεγονός πως το σοβιετικό πυρηνικό όπλο αναπτύχθηκε ακριβώς στον τόπο όπου είχε προσευχηθεί ο άγιος. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, η δημιουργία του όπλου υπήρξε, κατά κάποιον τρόπο, καρπός των προσευχών του Αγίου Σεραφείμ.
Μεταξύ των ακροατών βρίσκονταν υψηλόβαθμα στελέχη του ρωσικού κρατικού μηχανισμού, υπεύθυνα για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και πυρηνικών όπλων. Κλείνοντας το κήρυγμά του, ο Πατριάρχης προσευχήθηκε υπέρ της προστασίας της Ρωσίας, του Ορθόδοξου Προέδρου της και των ενόπλων δυνάμεών της.
Tο κήρυγμα αυτό δεν αφορά θεολογία. Πρόκειται για πολιτική ατζέντα.
Είναι σοκαριστικό ότι ο Πατριάρχης συνδέει την ευλογία ενός όπλου μαζικής καταστροφής με το όνομα του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ.
Η γνωστότερη ρήση του Αγίου είναι: «Απόκτησε την εσωτερική ειρήνη και χιλιάδες ψυχές θα βρουν κοντά σου την ηρεμία».
Το πυρηνικό όπλο αποτελεί το ακριβώς αντίθετο αυτής της φράσης.
Μία μόνο πυρηνική κεφαλή αρκεί ώστε χιλιάδες γύρω σου να αφανιστούν. Ανάμεσα στα δύο δεν υπάρχει περιθώριο διαφορετικής ερμηνείας.
Η Μονή του Σαρώφ φέρει μια αιματοβαμμένη ιστορία από την περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης. Έκλεισε το 1927. Οι μοναχοί υπέστησαν τους διωγμούς των μπολσεβίκων και πολλοί εκτελέστηκαν. Τα ιερά λείψανα του Αγίου Σεραφείμ βεβηλώθηκαν και αφαιρέθηκαν.
Στα άδεια κελιά εγκαταστάθηκαν αρχικά άστεγα παιδιά που είχαν συγκεντρωθεί από διάφορες περιοχές της χώρας. Στη συνέχεια, η μονή μετατράπηκε σε στρατόπεδο κράτησης. Τελικά, το 1946, στην περιοχή ιδρύθηκε το ερευνητικό κέντρο σχεδιασμού πυρηνικών όπλων, καθώς το απομονωμένο δάσος προσφερόταν για δοκιμές χωρίς να γίνονται αντιληπτές και τα κτήρια υπήρχαν ήδη.
Η ίδια η πόλη του Σαρώφ εξαφανίστηκε από τους χάρτες. Αντικαταστάθηκε από την ονομασία Αρζαμάς-16, μια περιφραγμένη πόλη που επισήμως δεν υπήρχε και στην οποία κανείς δεν μπορούσε να εισέλθει χωρίς ειδική άδεια.
Εκεί κατασκευάστηκε η πρώτη σοβιετική ατομική βόμβα και εκεί συνεχίζεται μέχρι σήμερα η ανάπτυξη των ρωσικών πυρηνικών όπλων.
Το πυρηνικό όπλο δεν εγκαταστάθηκε στο Σαρώφ εξαιτίας της αγιότητας του τόπου. Εγκαταστάθηκε εκεί επειδή προηγουμένως η αγιότητα είχε εκδιωχθεί.
Σήμερα ο Πατριάρχης Κύριλλος αφήνει να εννοηθεί ότι το ερευνητικό κέντρο που ανεγέρθηκε πάνω στους τάφους των ίδιων των μοναχών της Εκκλησίας αποτελεί καρπό των προσευχών τους.
Οι νεομάρτυρες παρουσιάζονται έτσι ως εγγυητές του έργου εκείνων που τους καταδίωξαν.
Όταν ο Πατριάρχης Κύριλλος μιλά για τον Θεό με τη γλώσσα της πολιτικής, δεν κηρύττει πλέον το μήνυμα του Ευαγγελίου.
Κηρύττει μια κρατική ιδεολογία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσεύχεται πάντοτε στη Θεία Λειτουργία «υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου» και όχι υπέρ της νίκης των όπλων μιας συγκεκριμένης χώρας.
Ορθόδοξο πυρηνικό όπλο δεν υπάρχει. Το κράτος ας σταθμίσει την ύπαρξη και τη χρήση των όπλων του. Αποστολή της Εκκλησίας δεν είναι να ευλογεί όπλα μαζικής καταστροφής
Ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ δεν είναι άγιος μόνο της Ρωσίας.
Είναι άγιος ολόκληρης της Εκκλησίας.
Η μνήμη του τιμάται και στις ακολουθίες της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Φινλανδίας, ενώ οι εικόνες του κοσμούν και τους δικούς μας ναούς. Είναι ιδιαίτερα αγαπητός στους πιστούς της Εκκλησίας μας.
Ο Άγιος Σεραφείμ υποδεχόταν κάθε άνθρωπο με τα λόγια: «Χριστός Ανέστη, χαρά μου!»
Τον καθένα.
Ακόμη και τους ληστές που τον χτύπησαν με τσεκούρι, αφήνοντάς τον ισόβια σκυμμένο. Και όμως, ο ίδιος παρακάλεσε τον δικαστή να μην τιμωρηθούν.
Η ταπείνωση του Αγίου Σεραφείμ και η λυγισμένη από τα τραύματα πλάτη του αποτελούν την αληθινή κληρονομιά της Ρωσικής Εκκλησίας.
Όχι το Αρζαμάς-16.
Έναν άγιο δεν μπορείς να τον στρατολογήσεις. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το όνομά του ή την εικόνα του, όμως είμαι βέβαιος ότι ο ίδιος δεν θα το αποδεχόταν.
† Ηλίας
Αρχιεπίσκοπος Ελσιγκίου και πάσης Φινλανδίας
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.
