H ιστορία της επιχειρηματικής διαδρομής της οικογένειας Πανά, ο Λάμπρος Κωνσταντάρας και το όνειρο να αποκτήσει η Αθήνα τη χαμένη της φινέτσα. Ο Χρύσανθος Πανάς ξετυλίγει στο iefimerida τα μυστικά της θρυλικής «Ζαΐρα», με αφορμή το νέο του βιβλίο από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Λίγο πριν σβήσουν τα φώτα, στο ιστορικό κινηματοθέατρο «Ζαΐρα», άνθρωποι και αναμνήσεις ενώθηκαν το βράδυ της Δευτέρας 13 Ιουλίου, συνεπαρμένοι από την αφήγηση μιας άγνωστης ιστορίας: μιας επιχειρηματικής διαδρομής που ξεκινά τον 14ο αιώνα και φτάνει κάπου ανάμεσα στα σύνορα με την ιστορική συνοικία Κυπριάδου, επί της Λεωφόρου Γαλατσίου 75.
Είναι το σημείο όπου στα μέσα της δεκαετίας του 1940 ο Σπύρος Πανάς ένας από τους πρώτους επιχειρηματίες στο εμπόριο καφέ στην Ελλάδα, δημιούργησε ένα από τα ελάχιστα, τότε, θερινά σινεμά στη χώρα. Βαπτίστηκε «Ζαϊρα» από το όνομα της κόρης του και από το 1957 μέχρι το 1993 δεν αποτελούσε μόνο τον αγαπημένο θερινό κινηματογράφο των Αθηναίων, αλλά ένα διαχρονικό στέκι. Ηταν το ραντεβού μιας Αθήνας τελείως διαφορετικής από αυτή που σήμερα γνωρίζουμε.
Ενα τέτοιο ραντεβού δίνει ξανά, ο επιχειρηματίας Χρύσανθος Πανάς, παρευρισκόμενος στα «παλιά λημέρια» με ανθρώπους από τον χώρο των τεχνών, του θεάτρου και του τουρισμού, για να παρουσιάσει ένα από τα πιο μεγαλεπίβολα εγχειρήματά του: το βιβλίο με τίτλο «ΖΑΪΡΑ – Μια ιστορία της οικογένειας Πανά» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.
Ο Χρύσανθος Πανάς, ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, η Ελευθερία Αρβανιτάκη και η Ντόρα Βυζοβίτου με φόντο τους Αννα Καλουτά και Λάμπρο Κωνσταντάρα που συνδέονται στενά με την ιστορία της Ζαϊρας / Φωτογραφία: Λητώ Μησιακούλη
Ο Χρύσανθος Πανάς μιλά στο iefimerida για το πως ανακάλυψε και συγκέντρωσε τα στοιχεία για το νέο του βιβλίο με την άγνωστη ιστορία πίσω από τη Ζαΐρα
«Η συγγραφή του βιβλίου διήρκησε δύο χρόνια», λέει, μιλώντας στο iefimerida. «Το να συλλέξω ληξιαρχικές πράξεις, καθώς και το να εντοπίσω την εμπεριστατωμένη βιβλιογραφία, δηλαδή τα ιστορικά βιβλία στα οποία αναφέρεται η οικογένειά μου ήταν μια απαιτητική και σύνθετη διαδικασία», περιγράφει, μοιραζόμενος κάποιες βασικές δυσκολίες που συνάντησε στη συγκέντρωση του αρχειακού υλικού καθώς και των οικογενειακών μαρτυριών.
«Στην οικογένεια μας, δεν άρεσε η δημοσιότητα και γενικότερα η έκθεση. Πιθανότατα είχε να κάνει και με τις απώλειες του παρελθόντος όπως αυτοκτονίες, το κλείσιμο των επιχειρήσεων κλπ», αποκαλύπτει, ενώ, εξηγεί και το πόσο περίπλοκο και δύσκολο ήταν στο να εντοπίσει το απαραίτητο φωτογραφικό υλικό.
Ο Χρύσανθος Πανάς κρατά στα χέρια του το πιο μεγάλο εκδοτικό του εγχείρημα, το βιβλίο «ΖΑΪΡΑ – Μια ιστορία της οικογένειας Πανά» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη / Φωτογραφία: PanasGroup «Το ντεμπούτο του Λάμπρου Κωνσταντάρα ήταν στο στούντιο του παππού μου» Αναρωτιέται κανείς αν στα μυστικά της Ζαΐρας υπάρχει κάποιο ανέκδοτο ιστορικό στοιχείο, κάποιο έγγραφο, κάποια φωτογραφία ή μαρτυρία που αποκαλύπτεται για πρώτη φορά μέσα από το βιβλίο. «Η ταινία «Οι απάχηδες των Αθηνών» αποτελεί την πρώτη εμφάνιση του Λάμπρου Κωνσταντάρα στον κινηματογράφο με συμπρωταγωνίστρια την Άννα Καλουτά και γυρίστηκε στο κινηματογραφικό στούντιο που ανήκε στον παππού μου», αποκαλύπτει, αναφερόμενος σε παράπλευρους χώρους στο ευρύτερο οικοδομικό τετράγωνο που ανήκε στην οικογένεια Πανά και όπου είχε δημιουργηθεί ένα από τα πρώτα κινηματογραφικά στούντιο της Ελλάδας.
«Στην ταινία «Οι απάχηδες των Αθηνών» μάλιστα, εμφανίζεται και ο πατέρας μου ως ναύτης!» συμπληρώνει, δίνοντας έμφαση στο πόσο σημαντικός ήταν ο κινηματογράφος εκείνη την εποχή στη ζωή των Αθηναίων.
Δημιουργικό υλικό της ταινίας «Οι απάχηδες των Αθηνών» προβάλλεται κατά τη βραδιά παρουσίασης του βιβλίου. Με αυτή την ταινία εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο σινεμά ο Λάμπρος Κωνσταντάρας και τα γυρίσματα είχαν γίνει στο στούντιο που ανήκε στον παππού του Χρύσανθου Πανά / Φωτογραφία: Λητώ Μησιακούλη Οι προσωπικότητες που συνδέονται με την άγνωστη ιστορία του κινηματοθεάτρου «Ζαΐρα» και οι άγνωστοι συγγενείς Εκτος από τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και την Άννα Καλουτά, είναι πολλές οι προσωπικότητες του θεάτρου, του κινηματογράφου και του πολιτισμού που συνδέονται με την ιστορία του: «Σημαντικοί ζωγράφοι όπως ο Φώτης Κόντογλου, ο Σπύρος Παπαλουκάς αλλά και λογοτέχνες όπως ο Μιχάλης Καραγάτσης, καθώς και ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης, ήταν μερικές από τις προσωπικότητες που έμεναν στην ευρύτερη περιοχή της Κυπριάδου».
Αλλωστε, ο Χρ. Πανάς, πιστεύει ότι βασικό πλεονέκτημα του κινηματογράφου «Ζαΐρα» είναι ότι υπήρξε ένας ευρύτερος πολιτιστικός χώρος και έτσι πρέπει να ξανασυστηθεί στο κοινό, καθώς, όπως λέει, ενεργειακά φέρει ακόμα και σήμερα το αποτύπωμα των προσωπικοτήτων που έχουν περάσει από αυτή.
Οσο για το αν υπάρχει κάποιο στοιχείο που αποφάσισε να αφήσει εκτός έκδοσης ο Χρύσανθος Πανάς απαντά: «Υπάρχουν κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με την πλευρά της γιαγιάς μου Χρυσάνθης οι οποίες μου αποκαλύφθηκαν μετά την έκδοση του βιβλίου από συγγενείς των οποίων την ύπαρξη αγνοούσα πλήρως και τους γνώρισα πρόσφατα».
Η ηθοποιός Στεφανία Γουλιώτη διαβάζει αποσπάσματα από το νέο βιβλίο του Χρύσανθου Πανά, στο κινηματοθέατρο Ζαϊρα / Φωτογραφία: Λητώ Μησιακούλη «Η οικογένεια στο πέρασμα των αιώνων δυστυχώς συρρικνώνεται» Συνθέτοντας την ιστορία της Ζαΐρας, ο Χρ. Πανάς βρέθηκε σε έναν οικογενειακό λαβύρινθο, ανακαλύπτοντας και ο ίδιος άγνωστες πτυχές της.
«Η οικογένεια στο πέρασμα των αιώνων δυστυχώς συρρικνώνεται. Και στην δική μου τη γενιά επικίνδυνα», λέει σχετικά με το πως προέκυψε η ιδέα του βιβλίου. Αυτό ακριβώς ήταν το μεγάλο έναυσμα που τον προέτρεψε ακόμη περισσότερο να ξετυλίξει και να καταγράψει αυτή την ιστορία. Μια ιστορία που περνά από την Ηβη Πανά, δασκάλα πιάνου της Μαρίας Κάλλας, τα πρώτα καταστήματα της οικογένειας Πανά, την Καταλονία, την Κεφαλονιά, το Παρίσι και την παλιά, φινετσάτη Αθήνα.
«Μια αστική Αθήνα με αρχές, κομψότητα και κυρίως πολιτισμό που άκμασε στην ευρύτερη περιοχή, η οποία σήμερα δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν», περιγράφει με εμφανή απογοήτευση για την εξέλιξη της άναρχης δόμησης στην πόλη.
«Ίσως κάποιες μονοκατοικίες που σώζονται μέχρι σήμερα, σχεδιασμένες από τον Πικιώνη ή άλλους επιφανείς αρχιτέκτονες της Ελλάδας, να μαρτυρούν μια περιοχή που κάποτε ήταν ακμαία», περιγράφει, θεωρώντας πως αυτή η αναφορά ενός ωραίου κάποτε αστικού τοπίου είναι αυτό που θα εκπλήξει περισσότερο το κοινό στις σελίδες του βιβλίου του.
Ενα από τα πολλά έγγραφα και ντοκουμέντα που παρουσιάζονται στο νέο βιβλίο του Χρύσανθου Πανά και ξετυλίγουν την επιχειρηματική διαδρομή της οικογένειας Πανά / Φωτογραφία: Λητώ Μησιακούλη Για την αισθητική της Αθήνας σήμερα, την πολεοδομία και τις δυνατότητες στο city break Και σήμερα; Με τι συναίσθημα φεύγει κάποιος από το χώρο αυτό; «Το καινούργιο σινεμά, πολιτιστικό κέντρο και πάρκο (σ.σ. παραχωρήθηκε στο Δήμο Γαλατσίου από την οικογένεια Πανά) σίγουρα δημιουργεί μια ανάσα ελευθερίας και χαλάρωσης. Κάποιος φεύγει από εκεί με ένα συναίσθημα ευφορίας σε μια περιοχή που κατα τα άλλα, κατακλύζεται από πελώρια κτίρια και, δυστυχώς, πνίγεται μέσα στο μπετόν».
Η σύγχρονη ανακατασκευή του κινηματοθεάτρου Ζαϊρα έπειτα από παραχώρηση της οικογένειας Πανά στο Δήμο Γαλατσίου / Φωτογραφία: Δήμος Γαλατσίου
Συνεπώς, ποια εικόνα της πόλης ονειρεύεται να ξαναζωντανέψει; «Θα ευχόμουν ο Έλληνας να ξαναδώσει σημασία στην αισθητική και να αντιληφθεί το αξίωμα του ότι η ομοιομορφία δημιουργεί ομορφιά στην αρχιτεκτονική προσέγγιση. Επίσης, θα ευχόμουν να δω στις γειτονιές περισσότερα πάρκα και χώροι πρασίνου, ακόμα και στα πολύ μικρά κομμάτια γης που μπορεί να έχουν απομείνει χωρίς να έχουν χτιστεί», απαντά.
«Να αντιληφθεί ο Ελληνας ότι πρέπει να σέβεται τους κανόνες, ώστε να κατευθυνθούμε σε μια πιο ευρωπαϊκή νοοτροπία»
«Πάντως, με χαρά έχω πληροφορηθεί από τα μίντια ότι θα αλλάξει η διαχείριση των πολεοδομιών. Είμαι πάντοτε υπέρ του σχεδιασμού και της νομιμότητας, και πραγματικά εύχομαι, ο Έλληνας, να αντιληφθεί ότι πρέπει να σέβεται τους κανόνες, ώστε να κατευθυνθούμε σε μια πιο ευρωπαϊκή νοοτροπία», υπογραμμίζει, ο Χρύσανθος Πανάς ερωτηθείς για το ποια θα ήταν μια δραστική πρόταση αλλαγής για μια ποιοτική αναβάθμιση στην Αθήνα, χωρίς το επιχειρείν να σκοτεινιάζει τον πολιτισμό.
Η Αθήνα αλλάζει τα τελευταία χρόνια και ο ίδιος, όντας επιχειρηματίας στον τουρισμό και τον πολιτισμό, έχει άποψη για το που πρέπει να βασιστούμε το επόμενο διάστημα ώστε να κατακτήσουμε την κορυφή στις ανταγωνίστριες πόλεις του city break.
Την παρουσίαση του νέου βιβλίου του Χρύσανθου Πανά συντόνισε ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, ενώ αποσπάσματα διάβασε η Στεφανία Γουλιώτη. Μίλησαν οι Ντόρα Βυζοβίτου και η Ελευθερία Αρβανιτάκη, ενώ τη σκηνοθετική επιμέλεια του βίντεο υπέγραψε ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης / Φωτογραφία: Λητώ Μησιακούλη «Θα πρέπει να τονίσουμε ακόμα περισσότερο το συγκριτικό πλεονέκτημα της Αθήνας που δεν είναι άλλο από τη Ριβιέρα της. Η δυνατότητα του να βρεθείς στις υπέροχες ακτές και καθαρές θάλασσες της Αθηναϊκής Ριβιέρας, είναι μοναδική στην Ευρώπη. Αν αναλογιστεί κανείς τους πολλούς μήνες ηλιοφάνειας και ωραίου καιρού, μπορεί να αντιληφθεί τις δυνατότητες εκτίναξης του τουριστικού προϊόντος της Αθήνας», καταλήγει.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο
